همنوایی طبیعت و زندگی در آیین روز ملی مرتع و مرتعداری چنارناز

به گزارش روابط عمومی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد، آیین گرامیداشت روز ملی مرتع و مرتعداری در منطقه بهارخیز روستای چنارناز شهرستان مروست با حضور جمعی از مسئولان استانی و شهرستانی، عشایر، بهره‌برداران و مردم محلی برگزار شد. در این مراسم، رضا باقری مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد، رؤسای ادارات منابع طبیعی شهرستان‌های خاتم و مروست، مدیرکل امور عشایر استان، معاون امور روستایی استانداری یزد، امام جمعه مروست، فرمانداران، بخشداران، دهیاران و جمعی از مسئولان حوزه عشایر و محیط زیست حضور داشتند.
اهمیت مراتع و نقش عشایر در تولید و حفاظت:
رضا باقری، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد، با اشاره به اهمیت راهبردی مراتع در حفظ تعادل زیست‌محیطی و پایداری سرزمین اظهار کرد: ۲۵ اردیبهشت‌ماه به عنوان روز ملی مرتع و مرتعداری فرصتی برای پاسداشت طبیعت، عشایر و بهره‌بردارانی است که نقش مهمی در صیانت از سرمایه‌های طبیعی کشور دارند. وی افزود: مراتع استان یزد علاوه بر حفظ پوشش گیاهی، جلوگیری از فرسایش خاک و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی، سهم قابل توجهی در تولیدات دامی استان دارند؛ به‌گونه‌ای که حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد تولیدات دامی استان از این عرصه‌ها تأمین می‌شود. باقری با تأکید بر نقش چندوجهی مراتع در مدیریت سیلاب، حفظ منابع آب، تولید گیاهان دارویی و پشتیبانی از معیشت جوامع محلی و عشایری تصریح کرد: حفاظت، احیا و بهره‌برداری اصولی از مراتع مستلزم برنامه‌ریزی علمی و مشارکت مؤثر مردم است و بدون همراهی جوامع محلی، صیانت از منابع طبیعی به شکل مطلوب محقق نخواهد شد. وی عشایر را سربازان خط مقدم حفاظت از منابع طبیعی دانست و گفت: عشایر و مرتعداران علاوه بر بهره‌برداری، خود حافظان این عرصه‌ها هستند و حس تعلق آنان به طبیعت نقش مهمی در مدیریت پایدار مراتع ایفا می‌کند.
نقش تعیین‌کننده عشایر در امنیت غذایی استان:
در ادامه، نیک روش، رئیس سازمان امور عشایری استان یزد، در جشنواره مرتع، مرتعداری و عشایر شهرستان‌های خاتم و مروست، عشایر را یکی از ارکان اصلی تولید و اقتصاد استان دانست و اظهار داشت: جامعه عشایری استان یزد با در اختیار داشتن حدود یک میلیون هکتار مرتع، نزدیک به ۲۰۰ هزار رأس دام سبک و شمار قابل توجهی شتر، نقش مؤثری در تولید مواد پروتئینی و تأمین امنیت غذایی استان ایفا می‌کند. وی افزود: در حال حاضر حدود ۳۵ درصد گوشت قرمز گوسفندی استان یزد توسط عشایر تولید می‌شود که این موضوع بیانگر جایگاه راهبردی این قشر در حوزه امنیت غذایی و تولیدات دامی است.
فرماندار مروست: صیانت از مراتع، نیازمند مشارکت همگانی و حمایت از عشایر
در همین راستا، فلاحتی فرماندار شهرستان مروست با تأکید بر اهمیت راهبردی مراتع در حفظ منابع طبیعی و توسعه پایدار گفت: صیانت از مراتع کشور تنها با مشارکت مردم و حمایت از جامعه عشایری محقق می‌شود و هیچ دستگاهی به تنهایی قادر به حفاظت از این سرمایه‌های ارزشمند ملی نیست. وی با اشاره به جایگاه مهم مراتع در حفظ محیط زیست و پایداری منابع طبیعی اظهار کرد: مراتع از مهم‌ترین سرمایه‌های ملی کشور به شمار می‌روند و حفاظت از این عرصه‌های طبیعی، نیازمند نگاه ملی و مشارکت گسترده همه بخش‌هاست. فلاحتی افزود: حفظ و احیای مراتع تنها بر عهده یک اداره، نهاد یا سازمان نیست و برای صیانت از این منابع ارزشمند باید تمامی دستگاه‌ها، جوامع محلی و بهره‌برداران در کنار یکدیگر قرار گیرند. وی عشایر را اصلی‌ترین حافظان طبیعت و مراتع دانست و تصریح کرد: بهترین راهکار برای مدیریت صحیح مراتع، حمایت هدفمند از جامعه عشایری و تقویت نقش آنان در عرصه‌های منابع طبیعی است؛ چرا که عشایر در کنار بهره‌برداری اصولی، نقش مؤثری در حفاظت و نگهداری از مراتع ایفا می‌کنند. فرماندار مروست ادامه داد: چابک‌سازی خدمات، رفع مشکلات و حمایت از عشایر می‌تواند زمینه مدیریت پایدار مراتع را فراهم کرده و به حفظ این سرمایه‌های طبیعی برای نسل‌های آینده کمک کند. وی در پایان با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان مردم و مسئولان خاطرنشان کرد: با همکاری و مشارکت عشایر، بهره‌برداران و دستگاه‌های اجرایی می‌توان گام‌های مؤثری در مسیر حفاظت از مراتع، توسعه پایدار و تقویت اقتصاد جوامع محلی برداشت.
فرماندار خاتم: حفاظت از مراتع، مسئولیتی همگانی و سرمایه‌گذاری برای آینده
در ادامه این جشنواره، زارع فرماندار شهرستان خاتم نیز با تأکید بر نقش حیاتی مراتع در پایداری زیست‌بوم، اقتصاد و معیشت مردم گفت: حفاظت از منابع طبیعی تنها یک وظیفه اداری نیست، بلکه مسئولیتی همگانی برای صیانت از سرمایه نسل‌های آینده به شمار می‌رود. وی با اشاره به جایگاه مراتع در توسعه پایدار اظهار داشت: مراتع تنها پوشش گیاهی نیستند، بلکه بخشی از هویت طبیعی، اقتصادی و اجتماعی مناطق محسوب می‌شوند و نقش مهمی در حفظ آب و خاک، تقویت اقتصاد محلی و پایداری زیست‌محیطی دارند. زارع با بیان اینکه عشایر و دامداران از مهم‌ترین حافظان طبیعت هستند، افزود: جامعه عشایری و بهره‌برداران منابع طبیعی همواره در خط مقدم حفاظت از مراتع قرار داشته‌اند و تداوم این مسیر نیازمند همراهی مردم، آموزش، فرهنگ‌سازی و همکاری دستگاه‌های اجرایی است. فرماندار خاتم، برگزاری جشنواره مرتع، مرتع‌داری و عشایر را فرصتی ارزشمند برای ترویج فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی دانست و تصریح کرد: این جشنواره علاوه بر جنبه فرهنگی و آموزشی، بستری برای افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت مراتع و نقش آن‌ها در اقتصاد و امنیت زیستی جامعه فراهم می‌کند. زارع با اشاره به ضرورت بهره‌برداری اصولی از منابع طبیعی خاطرنشان کرد: استفاده صحیح و علمی از مراتع می‌تواند ضمن حفظ پوشش گیاهی، زمینه نفوذ بهتر آب در خاک، کاهش فرسایش و جلوگیری از تخریب منابع طبیعی را فراهم سازد؛ موضوعی که در شرایط کم‌آبی و تغییرات اقلیمی از اهمیت دوچندان برخوردار است. وی همچنین همدلی و انسجام میان دستگاه‌های اجرایی، بهره‌برداران و مردم را لازمه موفقیت در حفاظت از منابع طبیعی دانست و گفت: مشارکت مردمی، آگاهی‌بخشی و توجه به ظرفیت جوامع محلی، مسیر دستیابی به توسعه پایدار و حفظ سرمایه‌های طبیعی را هموار خواهد کرد. فرماندار خاتم در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره، مجموعه منابع طبیعی، عشایر و فعالان این حوزه تأکید کرد: حفظ مراتع، سرمایه‌گذاری برای آینده است و تصمیم‌های امروز ما می‌تواند ضامن امنیت زیستی و پایداری زندگی نسل‌های آینده باشد.
برنامه‌ها و حمایت‌های سازمان امور عشایری:
نیک روش به برنامه‌های حمایتی سازمان امور عشایری اشاره کرد و گفت: در راستای حمایت از تولید و معیشت عشایر، چهار میز تخصصی در حوزه‌های تولید گوشت قرمز، گردشگری عشایری، صنایع دستی و تولید گیاهان دارویی پیش‌بینی شده است تا زمینه توسعه اقتصادی و رفع مشکلات بهره‌برداران عشایری فراهم شود. وی همچنین از اقدامات متعدد سازمان برای رفع موانع تولید عشایر، حمایت از تولید گوشت قرمز و تقویت زیرساخت‌ها خبر داد.
تسهیل کوچ و تأمین نیازهای اساسی:
رئیس سازمان امور عشایری استان یزد با اشاره به آغاز فصل کوچ عشایر در شهرستان‌های خاتم و مروست، از بهسازی و تیغ‌زنی راه‌های عشایری در دستور کار قرار گرفته خبر داد و گفت: تلاش می‌شود مشکلات تردد و دسترسی عشایر به مناطق ییلاقی و قشلاقی به حداقل برسد. وی تأمین آب شرب سیار و پایدار و پیگیری تأمین نهاده‌های دامی را از دیگر اولویت‌های سازمان برشمرد و ابراز امیدواری کرد با تداوم حمایت‌ها و همکاری دستگاه‌های اجرایی، زمینه توسعه تولید، افزایش بهره‌وری و بهبود شرایط زندگی عشایر استان بیش از پیش فراهم شود.
اقدامات اجرایی و طرح‌های احیای مراتع:
اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد در حوزه مدیریت مراتع، اجرای پروژه‌های بیولوژیک، آبخیزداری و نظارت بر طرح‌های مرتعداری را در دستور کار دارد و اعتبارات ویژه‌ای نیز برای این بخش اختصاص یافته است. تمامی مراتع استان ممیزی شده و برای آن‌ها پروانه چرا صادر شده است و کارشناسان اداره کل به صورت مستمر بر اجرای طرح‌های مرتعداری نظارت دارند. همچنین امسال بیش از ۲۰ درصد اعتبارات حوزه مراتع به طرح‌های احیایی اختصاص یافته و تاکنون نزدیک به پنج میلیارد تومان قرارداد احیای مراتع منعقد شده است که بخشی از آن در شهرستان خاتم با مشارکت مرتعداران و دامداران در حال اجراست.
برنامه‌های جنبی مراسم:
این مراسم با اجرای برنامه‌های محلی و فرهنگی همراه بود و جلوه‌ای از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های جامعه عشایری و محلی منطقه به نمایش گذاشته شد.
پیام نهایی مراسم:
آیین روز ملی مرتع و مرتعداری در چنارناز مروست، نمادی از توجه به اهمیت حفاظت از مراتع، تکریم جامعه بهره‌بردار و تأکید بر نقش مشارکت مردمی در صیانت از منابع طبیعی استان یزد بود.